Familierecht

In de praktijk zijn de verschillen tussen trouwen en een geregistreerd partnerschap minimaal. Voor de meeste mensen die voor een huwelijk kiezen, is de huwelijksdag een gedenkwaardig moment in hun leven. Ook bij het aangaan van een geregistreerd partnerschap tekent u allebei een belangrijk document.

Voor trouwen of een geregistreerd partnerschap zijn de voorwaarden ongeveer hetzelfde: u gaat een verbintenis aan met één persoon van achttien jaar of ouder. Ook dient uw echtgenoot of partner tot op zekere hoogte niet afkomstig te zijn uit uw eigen familie.

Op deze informatiepagina vindt u meer uitleg over de overeenkomsten en verschillen tussen trouwen, geregistreerd partnerschap en samenwonen. Heeft u vragen over wat in uw situatie het meest passend is? Wij adviseren u graag hierbij.

Geregistreerd partnerschap is een samenlevingsvorm waarin u allebei rechten en plichten heeft ten opzichte van elkaar, net als bij een huwelijk. In de praktijk zijn er veel overeenkomsten tussen deze verbintenissen.

Wanneer u kinderen krijgt, kan er een verschil ontstaan, afhankelijk van de situatie. Als er een kind wordt geboren binnen een huwelijk tussen man en vrouw, dan zijn beide echtgenoten van rechtswege de ouders. Is er sprake van een geregistreerd partnerschap, of een huwelijk tussen twee vrouwen of twee mannen, dan is dit niet het geval. In een dergelijke situatie kan alleen door erkenning of adoptie een familierechtelijke betrekking ontstaan met de partner van de moeder of vader.

Volgens de wet hebben partners bij een geregistreerd partnerschap automatisch rechten en plichten. Deze rechten en plichten hebben wij voor u op een rij gezet.

• Het is toegestaan om de achternaam van de partner te gebruiken, dit geldt echter niet voor officiële stukken, zoals paspoort en rijbewijs.
• Bij een rechtszaak hoeft u niet te getuigen tegen uw geregistreerde partner (verschoningsrecht).
• Bij bepaalde verrichtingen of beslissingen heeft u toestemming nodig van uw partner. Dit is bijvoorbeeld het geval als u een huis wilt kopen of verkopen.
• Beide partners hebben een onderhoudsplicht ten opzichte van elkaar. Dat betekent dat u verplicht bent om uw partner in het levensonderhoud te voorzien en datzelfde geldt voor uw partner.
• Ook bent u beiden verantwoordelijk als er schulden zijn.
• U en uw partner zijn wettelijke erfgenamen van elkaar bij een geregistreerd partnerschap. Door middel van het testament kunt u dit op een andere manier bepalen.
• Met een geregistreerd partnerschap worden rechten voor ouderdomspensioen en diverse regelingen voor nabestaandenpensioen erkend.

Een geregistreerd partnerschap wordt niet in alle landen erkend. Dat kan gevolgen hebben als u bijvoorbeeld gaat emigreren. Om uw toekomst zorgvuldig te regelen en mogelijke problemen te voorkomen, kunt u partnerschapsvoorwaarden laten opstellen. Uiteraard kunt u bij ons terecht voor advies.

Als u samen tot een geregistreerd partnerschap wilt overgaan, is het van belang dat aan een aantal voorwaarden wordt voldaan.

• U bent allebei achttien jaar of ouder.
• Op het moment dat u een geregistreerd partnerschap aangaat, mogen uw partner en u niet met iemand anders zijn getrouwd of een geregistreerd partnerschap hebben.
• Als u familie van elkaar bent, dan is het niet toegestaan om een geregistreerd partnerschap aan te gaan. Bijvoorbeeld als het gaat om ouders en kinderen, grootouders en kleinkinderen en broers en zussen.
• Wanneer uw partner of uzelf onder curatele staat, is er toestemming nodig van de curator of kantonrechter.

In tegenstelling tot een huwelijk, kunt u er bij een geregistreerd partnerschap voor kiezen om deze zonder tussenkomst van de rechter te beëindigen.

Wanneer uw partner en u geen overeenstemming kunnen bereiken of als u samen minderjarige kinderen heeft, verloopt de beëindiging van een geregistreerd partnerschap alsnog via de rechter. De advocaat stuurt een verzoekschrift naar de rechtbank, samen met een ouderschapsplan. Het verloop is hetzelfde als bij een echtscheiding.

Voor de beëindiging van een geregistreerd partnerschap zonder rechter kunt u terecht bij een notaris. Er wordt een overeenkomst opgesteld waarin uw partner en u allebei verklaren dat het jullie wil is om het partnerschap te beëindigen. Tevens bevat de overeenkomst afspraken over partneralimentatie en pensioen.

De overeenkomst of beschikking van de beëindiging van het partnerschap wordt binnen drie maanden ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand. Zodra deze overeenkomst of beschikking is ingeschreven, is het geregistreerde partnerschap beëindigd.

Wanneer u een relatie heeft zonder iets vast te leggen, dan bent u volgens de wet en de Belastingdienst geen partners van elkaar. U heeft dan uw eigen inkomen, bezittingen en schulden. Hierdoor is het niet mogelijk om te profiteren van de voordelen die fiscale partners wél hebben, bijvoorbeeld voor de inkomstenbelasting, de erf- en schenkbelasting en partnerpensioen. Ook bent u geen erfgenaam van elkaar.

Een samenlevingsovereenkomst kan veel problemen voorkomen, wanneer een van u beiden komt te overlijden of als u toch besluit om als partners uit elkaar te gaan. De belangrijkste redenen om een samenlevingsovereenkomst op te stellen worden uitgelegd op deze informatiepagina.

Het samenlevingscontract is een overeenkomst waarin u allebei afspraken maakt over zaken die met het samenwonen te maken hebben. U kunt hierbij denken aan deze onderwerpen:

• de financiële bijdrage in de kosten van de huishouding;
• de verdeling van bezittingen;
• afspraken over de woning;
• toekenning of verevening van pensioen.

Met een samenlevingsovereenkomst legt u notarieel vast welke goederen en andere bezittingen van u samen zijn en wat er bijvoorbeeld gebeurt met uw woning en uw pensioen als u uit elkaar gaat.

Daarnaast kunt u in een samenlevingscontract een verblijvingsbeding opnemen. De overgebleven partner ontvangt dan het aandeel als een van u beiden overlijdt. Dat betekent dat de partner de enige eigenaar van het huis en de inboedel is. Ook kan het verblijvingsbeding over de waarde van de woning en de inboedel erfbelasting besparen voor de overbleven partner.

Om voor bepaalde regelingen in aanmerking te komen, bijvoorbeeld partnerpensioenregelingen, is een door de notaris opgestelde samenlevingsovereenkomst een vereiste. Een samenlevingscontract kan eraan bijdragen dat een lager percentage op de erf- en schenkbelasting van toepassing is. Neem gerust contact met ons op om de mogelijkheden te bespreken.

Tot 2018 waren aanstaande echtgenoten automatisch in algehele gemeenschap van goederen getrouwd als zij voor het trouwen niks hadden geregeld bij de notaris. Die situatie is inmiddels veranderd. Wanneer u nu gaat trouwen en niets laat vastleggen, dan bent u automatisch getrouwd in een beperkte gemeenschap van goederen.

De beperkte gemeenschap van goederen houdt in dat alles wat voor het huwelijk privévermogen was, ook tijdens het huwelijk privévermogen blijft. Schenkingen en erfenissen vallen dan niet meer in de gemeenschap van goederen. Vermogen dat jullie allebei tijdens het huwelijk verkrijgen, is gemeenschappelijk en zal bij echtscheiding gedeeld worden.

Dat brengt met zich mee dat er een zorgvuldige administratie moet worden gevoerd om het onderscheid tussen privé en gemeenschappelijk vermogen te verduidelijken. Ontbreekt deze administratie, dan worden de bezittingen of schulden beschouwd als 'gemeenschappelijk' en worden deze bij een echtscheiding gedeeld.

Als u kiest voor het maken van huwelijkse voorwaarden, dan blijven de vermogens gescheiden en bestaat er geen gemeenschap van goederen. Dit is aan te raden als er sprake is van schulden, als het gaat om een aanzienlijk vermogen, als u ondernemer bent of als er op een andere manier sprake is van een financieel risico.

Daarnaast is het mogelijk om andere huwelijksvoorwaarden overeen te komen. Zo kunt u kiezen voor 'koude uitsluiting', waarbij alles privé blijft. Bij koude uitsluiting bestaat geen enkele gemeenschap van goederen. Wilt u weten welke oplossing het beste aansluit bij uw situatie? Wij denken graag met u mee.